Các nghi thức trong ngày lễ ăn hỏi truyền thống miền Bắc

366
Các nghi thức trong ngày lễ ăn hỏi truyền thống miền Bắc

Theo phong tục truyền thống từ xưa đến nay, trong lễ cưới bắt buộc phải có 6 nghi lễ tuần tự: lễ chạm ngõ, ăn hỏi, xin dâu, rước dâu, đãi tiệc và lại mặt. Sở dĩ những nghi lễ này bắt buộc phái làm theo tuần tự vì đây là công việc hệ trọng cả đời người, không thể sơ suất. Lễ ăn hỏi diễn ra sau khi nhà trai đã đến dạm ngõ ở nhà gái và chủ yếu tổ chức bên nhà gái. Để hiểu rõ hơn về nghi thức này, QuanhTa360 sẽ chia sẻ những lưu ý về từng nghi thức chính trong ngày lễ ăn hỏi để những bậc cha mẹ, các cặp đôi sắp làm đám cưới có thể tham khảo và hiểu hơn về lễ giáo gia phong của Việt Nam.

Chọn ngày giờ

Từ xa xưa ông bà ta đã có quan niệm tuân theo thiên mệnh, tức là trong nhà có việc lớn phải xin phép các bề trên, thuận theo ý bề trên, nếu không sẽ gây ra nhiều hậu họa về sau. Dựng vợ, gả chồng cho con là việc đại sự, không thể làm một cách qua loa, đại khái được. Do đó, hai bên gia đình phải xem xét ngày lành tháng tốt, phù hợp với mệnh tuổi của cô dâu và chú rể để định ngày giờ cho đám hỏi.

Chuẩn bị đồ lễ

Khâu chuẩn bị đồ lễ sẽ do bên nhà trai lo liệu. Tùy theo điều kiện gia đình đàng trai mà số lượng tráp có thể nhiều hoặc ít, số tráp luôn phải là số lẻ.

Nếu là 5 tráp thì lễ vật trong từng tráp sẽ là trầu cau, rượu, chè, sen và bánh cốm. Nếu là 7 tráp sẽ có thêm hoa quả và bánh phu thê. Nếu là 9 tráp thì có thêm lợn quay, bánh su sê (phu thê). Số lượng đồ lễ trong các mâm tráp cũng cần có sự đong đếm theo số chẵn.

Việc tính toán kỹ lưỡng đồ lễ, cầu kỳ thể hiện sự tôn trọng của nhà trai đối với nhà gái và nhã ý cảm tạ công sinh thành, nuôi dưỡng cô con dâu tương lai của nhà trai.

Ngoài ra, còn có một tráp đựng tiền được gọi là tráp lễ đen. Trong tráp này có 3 phong bì tiền, số tiền sẽ do bên nhà gái quyết định. Ba phong bì này dùng để lễ bên nội, bên ngoại và gia tiên nhà gái.

Khách khứa và đội bê đỡ tráp

Lễ ăn hỏi chỉ là một lễ nhỏ trong nghi thức cưới xin, nhưng đôi bên gia đình vẫn cần phải mời họ hàng, bạn bè thân thiết đến để chứng kiến sự giao hẹn giữa hai nhà và hẹn ước gả con gái cho nhà chồng tương lai. Do đó, cả hai đàng đều phải mời ông bà nội ngoại, cô dì, chú bác, họ hàng và bạn bè thân thiết đến để cùng chung vui cũng như làm chứng cho đính ước này.

các nghi thức trong lễ ăn hỏi truyền thống miền Bắc Cả hai bên đàng trai, đàng gái đều có một đội nam nữ tương ứng để trao và nhận lễ vật.

Về phía nhà trai, số lượng tráp sẽ tương ứng với người bê tráp. Đội bê tráp nam ăn mặc chỉnh tề theo như trang phục của chú rể, nếu chú rể mặc đồ âu thì đội bê tráp cũng mặc sơ mi trắng, quần âu, còn nếu chú rể mặc áo dài truyền thống thì họ cũng mặc như thế nhưng màu sắc và kiểu cách đơn giản hơn.

Đội bê tráp nhà gái cũng sẽ có các cô gái mặc áo dài truyền thống, thường là màu đỏ tương ứng với số nam bên nhà trai để nhận tráp. Những nam thanh nữ tú này đều phải chưa kết hôn và ít tuổi hơn cô dâu, chú rể.

Hai bên gia đình chào hỏi và trao lễ vật

Sau khi đã trao đồ lễ, gia đình nhà trai sẽ đứng lên giới thiệu và nêu lý do sang hỏi cưới, sau đó nhà gái cũng có đại diện giới thiệu về gia đình bên gái và đáp lời hứa gả con.

Đội bê tráp sẽ trao nhận lễ vật và lì xì cho nhau sau khi hoàn thành việc trao nhận tráp. Mẹ cô dâu và mẹ chú rể sẽ đại diện hai bên gia đình để mở tráp. Một phần lễ vật sẽ dâng lên bàn thờ để báo cáo tổ tiên về việc ăn hỏi này.

Mời nước, tiếp chuyện và bàn bạc về lễ cưới

các nghi thức lễ ăn hỏi truyền thống miền Bắc

Gia đình bên nhà gái sẽ mời nhà trai dùng tiệc trà, hai bên gia đình vừa dùng trà vừa bàn bạc về việc cưới xin cho đôi trai gái. Vì đây chỉ là lễ để hai bên gia đình bàn bạc cho lễ cưới nên chỉ tổ chức mời tiệc trà chứ không mời tiệc mặn.

Cô dâu ra mắt hai bên họ hàng và thắp hương gia tiên nhà gái

Để chuẩn bị cho lễ ăn hỏi, cô dâu phải được trang điểm và thay đồ từ trước đó. Về trang phục, cô dâu mặc áo dài theo phong tục truyền thống, có thể đeo trang sức tùy theo điều kiện, nhưng tránh mang quá nhiều phụ kiện rườm rà, phô trương không cần thiết. Chú rể cũng cần chỉnh chu về ăn mặc, sơ mi, áo vest, quần âu, giày tây đồng bộ hoặc áo dài truyền thống.

Trong khi chờ hai bên gia đình bàn bạc về đám cưới, cô dâu sẽ ngồi trong phòng cho đến khi chú rể được gia đình đồng ý vào phòng rước cô dâu ra hoặc mẹ cô dâu gọi ra thì cô dâu mới ra ngoài ra mắt hai họ. Cô dâu thắp hương bàn thờ gia tiên nhà mình cùng chú rể và rót trà mời mọi người.

Nhà gái lại quà

các nghi thức trong lễ ăn hỏi truyền thống

Sau khi nhận lễ vật, nhà gái giữ lại ít trầu cau dâng hương gia tiên, trả lại 1 phần lễ vật cho nhà trai, 2 phần còn lại chia thành các gói nhỏ để chia cho anh em, bạn bè, hàng xóm láng giềng và dùng để mời cưới. Đồ lễ chia theo số chẵn, kiêng chia 2, tức là phải chia từ 4 trở lên. Khi chia cau phải xé, không được dùng dao bổ. Nhà trai sau khi đã hoàn thành lễ ăn hỏi, ra về phải để tráp mở ngửa, không đóng úp lại như khi bê đồ lễ đến.

Nghiên cứu bài đăng tiếp theo: Các đôi uyên ương nên chuẩn bị gì cho ngày cưới?

Chia sẻ